Wymiana zębów u szczeniaka zwykle zaczyna się około 3.–4. miesiąca życia i kończy do 7.–8. miesiąca. Zęby mleczne złuszczają się, gdy równolegle wyrzynają się zęby stałe. Szczeniak ma 28 zębów mlecznych, natomiast dorosły pies powinien mieć 42 zęby stałe. Podane terminy są orientacyjne.
Wymiana zębów u szczeniaka – najważniejsze terminy
Pierwsze zęby mleczne u psa zaczynają wyrzynać się około 3. tygodnia życia. Pełne uzębienie mleczne jest zwykle obecne między 40. a 50. dniem, a najpóźniej około 8. tygodnia. W tym wieku szczeniak ma już zestaw zębów potrzebny do pobierania pokarmu, ale nie są to jeszcze zęby docelowe.
Zęby stałe zwykle zaczynają pojawiać się około 4.–5. miesiąca życia. Złuszczanie zębów mlecznych może rozpocząć się już między 3,5. a 5. miesiącem, równolegle z wyrzynaniem nowych zębów. Dlatego pytanie „kiedy szczeniak traci zęby?” nie ma jednej daty dla każdego psa.
Komplet 42 zębów stałych powinien być zwykle obecny około 7.–8. miesiąca życia. Tempo zależy między innymi od rasy, wielkości psa, jego zdrowia i indywidualnego rozwoju. Kalendarz ząbkowania psa pomaga ocenić, czy rozwój przebiega typowo, ale nie zastępuje badania jamy ustnej.
Ile zębów ma szczeniak?
Szczeniak ma 28 zębów mlecznych: 12 siekaczy, 4 kły i 12 przedtrzonowców. W uzębieniu mlecznym nie występują stałe trzonowce ani pierwszy przedtrzonowiec. Brak małego zęba w miejscu, w którym powinien pojawić się dopiero ząb stały, nie musi więc oznaczać nieprawidłowości.
U dorosłego psa znajduje się 42 zęby stałe: 12 siekaczy, 4 kły, 16 przedtrzonowców i 10 trzonowców. Różnica między 28 zębami mlecznymi a 42 stałymi wynika przede wszystkim z pojawienia się trzonowców oraz dodatkowych przedtrzonowców.
Wzór uzębienia mlecznego to 2 × (3/3 siekacze, 1/1 kły, 3/3 przedtrzonowce) = 28. Dla uzębienia stałego wzór wynosi 2 × (3/3 siekacze, 1/1 kły, 4/4 przedtrzonowce, 2/3 trzonowce) = 42. Dane te podaje między innymi BSAVA Manual of Canine and Feline Dentistry and Oral Surgery, 4th edition, 2018.
Kalendarz ząbkowania psa według grup zębów
Poniższa tabela pokazuje, kiedy poszczególne grupy zębów zwykle się pojawiają i czego szukać podczas oglądania pyska szczeniaka. Trzonowce nie mają mlecznych odpowiedników, dlatego są zębami wyrastającymi po raz pierwszy, a nie wymienianymi.
| Grupa zębów | Zęby mleczne – wyrzynanie | Zęby stałe – wyrzynanie lub wymiana | Co obserwować |
|---|---|---|---|
| Siekacze | około 3.–5. tygodnia życia | około 3.–5. miesiąca życia; pierwsze siekacze mogą pojawić się już w 2.–4. miesiącu | Mleczne siekacze powinny ustąpić miejsca stałym; podwójny szereg zębów wymaga kontroli |
| Kły | około 3.–6. tygodnia życia; według tabeli Merck: 3.–4. tydzień | około 4.–6. miesiąca życia; według Merck około 5.–6. miesiąca | Najczęściej zatrzymują się kły mleczne, zwłaszcza gdy stały kieł wyrasta obok |
| Przedtrzonowce | około 4.–10. tygodnia życia; najpóźniejsze zwykle do 6.–8. tygodnia | około 4.–6. miesiąca życia; pierwszy przedtrzonowiec nie ma mlecznego poprzednika | Brak części zębów mlecznych może być prawidłowy, ponieważ P1 nie występuje w uzębieniu mlecznym |
| Trzonowce | nie występują w uzębieniu mlecznym | około 4.–7. miesiąca życia; według Merck M1: 4.–5. miesiąc, M2: 5.–6. miesiąc, M3: 6.–7. miesiąc | Trzonowce są zębami wyrastającymi po raz pierwszy, a nie zębami wymienianymi |
| Całe uzębienie | 28 zębów zwykle obecnych do około 8. tygodnia | 42 zęby zwykle obecne do 7.–8. miesiąca życia | Po tym czasie brak zęba, podwójny ząb, nieprawidłowy zgryz lub ból uzasadniają badanie weterynaryjne |
Uwaga: przedziały są orientacyjne i dotyczą typowego rozwoju psa; tempo może różnić się między rasami, wielkością i osobnikami. Wymienione miesiące oznaczają wiek szczeniaka, a nie czas trwania procesu.
Kiedy szczeniak traci zęby?
Najczęściej dzieje się to między 3,5. a 5. miesiącem życia. Ząb mleczny może zacząć się ruszać w okresie wyrzynania zębów stałych.
W tym okresie dziąsła mogą być wrażliwe, a pies może częściej gryźć przedmioty. Sam fakt ruszania się zęba mlecznego zwykle jest elementem prawidłowej wymiany. Warto jednak regularnie, spokojnie oglądać pysk, zwłaszcza okolice kłów i miejsca, w których widać już ząb stały.
Higiena jamy ustnej powinna być wprowadzana delikatnie i bez zmuszania psa. Informacje o codziennej profilaktyce znajdziesz w materiale o tym, jak stosować zdrowe zęby psa i kota. Podczas wymiany nie należy manipulować przy zębach ani samodzielnie ich usuwać.
Kiedy potrzebna jest kontrola lekarza?
Najważniejszym sygnałem jest ząb mleczny pozostający obok wyrzynającego się zęba stałego. Taki układ często dotyczy kłów i może prowadzić do stłoczenia, nieprawidłowego ustawienia zębów, zatrzymywania pokarmu oraz zapalenia dziąseł. Widoczny podwójny szereg zębów powinien zostać oceniony przez lekarza weterynarii.
Kontroli wymaga także brak oczekiwanego zęba po zakończeniu wymiany około 7.–8. miesiąca, nieprawidłowy zgryz, ból, obrzęk lub krwawienie. Nie każdy brak zęba mlecznego oznacza problem, ponieważ pierwszy przedtrzonowiec nie ma mlecznego poprzednika, ale ocena jamy ustnej pozwala odróżnić prawidłowy wariant od zatrzymanego zęba.
Jeśli pojawia się brzydki zapach z pyska psa, a dodatkowo występuje ból, obrzęk lub trudność w jedzeniu, potrzebna jest konsultacja. W późniejszej profilaktyce lekarz może omówić między innymi karmę dentystyczną dla psa i kota oraz bezpieczne sposoby higieny.
Wyrzynanie zębów jest procesem medycznym; przy zatrzymanych zębach mlecznych, bólu, obrzęku, krwawieniu, nieprawidłowym zgryzie lub braku zęba nie należy podejmować samodzielnego leczenia ani usuwania — potrzebna jest ocena lekarza weterynarii.
Czy ruszający się ząb można wyrwać?
Nie należy samodzielnie wyrywać ruszającego się zęba szczeniaka. Szczególnej ostrożności wymagają zatrzymane kły, ponieważ ząb mleczny może utrudniać prawidłowe ustawienie stałego kła i sprzyjać problemom w obrębie dziąsła. Komplet 42 zębów stałych powinien być zwykle obecny około 7.–8. miesiąca życia.
O konieczności oraz sposobie usunięcia zatrzymanego zęba decyduje lekarz weterynarii po ocenie jamy ustnej. Zabieg może wymagać znieczulenia i ochrony rozwijającego się zęba stałego. Samodzielne manipulowanie może uszkodzić dziąsło albo zawiązek zęba, dlatego nie jest bezpieczną metodą postępowania.
Po zakończeniu wymiany warto kontynuować naukę higieny. Stopniowe mycie zębów u psa powinno odbywać się spokojnie, z użyciem produktów przeznaczonych dla psów i po zaakceptowaniu dotykania pyska.
Więcej w tekście: wymiana zębów u kociaka.
Zobacz też: przetrwałe zęby mleczne u psa.
Najczęstsze pytania
Kiedy szczeniak zaczyna gubić zęby?
Najczęściej około 3,5.–5. miesiąca życia. W tym czasie zęby mleczne wypadają, a na ich miejsce wyrzynają się zęby stałe.
Ile zębów mlecznych ma pies?
Pies ma 28 zębów mlecznych: 12 siekaczy, 4 kły i 12 przedtrzonowców. W uzębieniu mlecznym nie ma trzonowców.
Do kiedy pies powinien mieć wszystkie stałe zęby?
Zwykle do 7.–8. miesiąca życia pies powinien mieć komplet 42 zębów stałych. Niewielkie różnice czasowe są możliwe, ale utrzymujący się ząb mleczny powinien zostać oceniony przez lekarza.
Czy ruszający się ząb szczeniaka można wyrwać?
Nie. Nie należy samodzielnie wyrywać zęba. Jeśli ząb mleczny pozostaje mimo wyrzynania się stałego, lekarz weterynarii oceni, czy konieczne jest profesjonalne usunięcie.
Źródła
- Dental Development of Dogs — Merck Veterinary Manual, 2025, Dental Development of Dogs
- Eruption of the Teeth — Merck Veterinary Manual, 2026, Tabela wyrzynania zębów
- BSAVA Manual of Canine and Feline Dentistry and Oral Surgery, 4th edition — British Small Animal Veterinary Association, 2018, Rozdział 2, anatomia i rozwój zębów
- Aging Puppies by Teeth — USDA Animal and Plant Health Inspection Service, 2023, APHIS-23-030
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
